找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2904|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>5 Y. G" ~7 g7 x* W2 Q5 R2 A  i
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>. L3 b" W& Q9 n' r0 U
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>/ ?5 _3 d* V3 K3 h' C+ a
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
; x3 S6 t( i. T+ I. }" ]( x# L% a<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
( `* G: d& P3 @4 t2 L2 ^/ {! l+ C<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>1 N8 _6 i+ t/ y' Z
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>
6 A& P) M, Q" ^5 R& G) n<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>4 B: y3 E2 S+ }1 o! f2 p
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
$ x% j: y  Q1 a<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>+ `  t4 i$ W" c9 W0 ~6 Z0 `
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
. O- ?) X+ V" N8 E4 Z5 [5 F! x# I<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>
) k8 P3 J+ c5 P* j; F<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>: @) R# X% K' I6 k2 J
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
& c) H8 o! y" R<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
& `0 y9 i+ U$ z$ |' d3 J<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
% S: S5 V9 b% p<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
; y' V' V  q8 Y4 A<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>0 T+ d( p) v' J1 c3 m6 W9 B
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
8 {/ T6 V& o5 @5 s<P >(一)流水对<p></p></P>
2 u2 O; d4 E, G* X<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
7 w1 u/ b. w0 w# L; S7 d<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>! `- `4 b; X, H( S5 s7 P" U. c, j
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
5 c# e' f0 b8 i<P >(二)借对<p></p></P>
7 t& }6 G2 c4 E" F1 }& Z<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>$ x' y( e! \% B; Y8 A! ?
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>2 Q( p& w  {( G4 d& E
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
5 Y$ J; S" r6 e7 a<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>' Z/ k# A# V" F1 Q3 W
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
- F. P8 `9 l* E<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
& M1 g) x( c0 }2 K( Y6 U<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
- D# l7 G7 v9 r8 M# c<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>6 }1 Z/ v# o% G
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
: K; C# ^- c7 t( u; N<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>* `/ O7 V, q* P( B4 ~
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
- B" O, H2 B9 S8 K<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
) j" l7 V: v# v# ]<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>- b& A1 v/ y+ ]9 d
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P># ?9 {  i9 w  H8 f# w
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-11-9 01:31

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表