|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>
& U! F |7 v( G& y1 T<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>% \4 Q. G4 e& f- v$ O) p- D
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>( a8 m1 F+ c6 `5 T
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>" }" X# v2 a9 [! H
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
( g% ?2 G3 b. U$ v g<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
- ] Y; F v/ Q+ M0 t<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>$ {0 l1 K( [8 M# P2 ?
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>- S0 }( j$ n, ?% ~- v
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>- c4 a: o8 l0 K, Z8 |9 p
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>9 u, x3 N" g( b, m* }& Q4 A
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>8 g# q6 k& E" l/ u& _7 L* ^- T
<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>4 Q$ z* t0 W4 {% Y% ~5 F8 ]
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>; j, S$ Q# h N; }
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
# D: f. {6 X* Q<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
9 ~# v& U- S& i$ z4 ?! R2 c2 y* d- J) ~<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
. R( i0 Y2 D& Q& O8 [* S<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
$ g0 Z- J: ?/ }<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
' Q5 q v& M# E4 j<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>: o8 A5 d! W: ?( x" }( B5 Y2 F4 G
<P >(一)流水对<p></p></P>
1 a ^' X" U' L<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
z* v# J5 T: u& j# Y# J. C<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
1 |# \0 t0 |. n3 r& l5 L7 V<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>5 j8 x1 ~. a3 Y
<P >(二)借对<p></p></P>
6 D9 K- u% ?- c* Z! Z$ _<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
/ P j# z0 }% X9 p<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
, Q% ] L" S! E9 W% \6 p<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>; s6 m! C+ ]7 ~) x9 V+ e0 a* e* g
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
" {, ^* o, ~- j' J; }% F J<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
& r0 ~+ q, H6 e, y<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>. T5 c& m4 H3 S1 b& ?
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
3 v8 P! f6 S, S6 n2 [<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>1 e" s: N) ^' T. w. C
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>! Q" w. N: T; U
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P># v! \" v# l) X( D
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
( x( J7 s s4 u<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
% I9 v8 n4 B( O: F<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
. S- X0 c0 B/ H2 t0 A X4 v<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
/ ~; G6 h% F [<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|