找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2808|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>6 X3 Y! L- d/ }$ h
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
6 g# j" M( S+ {) t, E<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>; ]9 y' t* s+ v1 z& p$ L/ r
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
: Y4 g+ ?, d' s7 R" G' C6 F<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>+ W6 p' p2 T" ?/ p( N
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>4 O% q, \. F6 V" R5 ~7 @
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>* B/ N/ M# `$ ^1 w( h) d
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
4 h! h( c8 k7 d& ^+ w1 L<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
' {# ?& Z2 r  K" Q! ^, G<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>7 _% C/ D8 p9 h' e; v! {! b+ ^  E* v% W& I
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>, A# H& x7 \( t) j- g& Q
<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>4 b: _( |- O- x: |
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>& d  I  I7 O8 S9 V" P' q0 b, B" o* P
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>! Z8 ?* B0 g: g4 @! h4 C
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>/ `8 q& v6 L* g& z7 ?/ C
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>2 b, r* H3 V. [) X) l
<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
$ ^" k, N" E" P0 a; l<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
' S/ q4 d) t" v: r+ M8 ^* A7 X; }<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
/ z" Z1 c* c4 b<P >(一)流水对<p></p></P>
; P# b, _; F$ o) r/ k. e<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
; Z4 H$ s3 D4 c. e% S* Z+ O: s<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
5 `5 e  h: d# X; ?- V6 m<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
+ f0 F& e! t/ {<P >(二)借对<p></p></P>& a9 g) M0 G) n/ Y' Y) n9 J" k- D
<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>( V5 E: Y7 t7 e) O
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>/ J0 `) x# u1 ]8 v( |7 y1 \
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
& k) U& Q6 u) Y$ s: U, A4 M; n$ J<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>! B; e+ }% C: a
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
1 ]8 X; Y6 C2 X<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
! n  O; Y; z% t" g! C' A& S5 w<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
! K! S8 [9 c' D: Q<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>3 z6 ~; H+ m4 f; Q) x2 P, R  X
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>" U( U1 D' s5 L6 B4 G
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
8 j; Y+ f( D/ P9 K) y4 y<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
6 C, J9 h3 V. }6 G2 S<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
0 Z$ O) `1 }& N$ B# b& S<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>) y. H1 u& J: \
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>5 S* `' o3 Y) J8 g5 q; B
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-8-4 20:58

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表