|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>; s5 _: Z. S6 d
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
( }/ n# M0 s# E% v" r7 Q<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>" u: x7 u1 K4 H6 \' s$ s
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
$ X' h6 b6 P8 I8 e ]<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
3 i4 h' m& j2 z' w0 Y: X* ^<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>7 F' v0 G% F ?- O9 K+ n$ c" a
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>* j( e3 K2 U+ V- M! j% o+ {
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
5 r. y) P6 P4 s- D7 f<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 _6 \6 s n4 i2 X `1 h. t/ ?<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>6 L1 m+ ^3 N: x* q; E8 C" I
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
% m7 e1 V* |$ K' E# v2 s% ^<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>1 ?! ]) F. `: Q; ] L) T( Y' k( g \
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
& p, Q# D% |) Z: t; U, ~& b5 o<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>/ z/ Y& M, z# l1 t+ }
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
9 O% _( R! K; b' Q2 J<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
9 |( Q' U* R3 y. G9 U4 ?- p<P >三、近体诗的对仗<p></p></P> Y. T3 _# g' G9 _" }" m0 ~
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
8 K7 W) x, _$ R* c- E1 }, c- D8 |% P<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
7 c. W" Z: g2 @" z<P >(一)流水对<p></p></P>
3 }9 f/ G1 e8 `8 n$ L2 y( r' z<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
+ }. Q! u S& z2 C% I<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>5 a- \+ W/ Q6 @: A- m; y3 e
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>, h: {; i; u3 o
<P >(二)借对<p></p></P>
+ K" h. C; u: s% R* ?<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>1 h4 b. L# c7 w3 ~# E
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>" n e* m+ Y9 C( F
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P># f+ x) M5 K2 p! W
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>% |% g) p- K9 R8 d7 }( T
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
% x( [/ Y0 a, J" I8 F. ~& o5 ]8 ?+ e: q<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
9 X) ?: C' b9 W& Z9 m% I<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>: c9 M" V% W: B3 T: V9 Q
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
; d3 {( g$ V+ v+ {$ ]% a<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 M5 F, q0 y. u# c% |& M<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>) |" E: r+ z/ I0 c4 J: K9 T
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>- g ~" z- [) t. v, y
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>* U! a+ T# H; |- o0 ~4 C3 A+ j8 m6 ]
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>) e6 g2 u3 X2 V* z
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
" w. g7 @5 o* N7 D; A. [$ b# I) h<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|