|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>
6 L6 P! }, t b<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>% R+ i3 v. P* ?: e, m' f7 n
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
: g3 z# {1 e: k6 q0 y! N<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>& Z a" t: ^$ ^. L/ _; M
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
# S. Q( r/ Y) E& {<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>$ C% X! B0 Q; I5 H* ?3 P: c/ A
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>0 p0 e; G- s* k5 r; S3 u' K
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>$ Y, T$ Y$ f& C; J0 G
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>6 k- ^- o* I) ]$ I% G3 H" _
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>4 t: g# p0 k5 c* H" v4 x
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
# j! _5 E2 p# `1 t6 M: v<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>3 w& Q4 |% r6 g! A
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>3 o( F# N( t' t/ J4 r
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>6 c( ?7 S0 g8 J
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>. j! G h5 s, d# n" G
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 a) x p9 f9 X( k<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
& i$ p3 V f: a2 V' r<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
0 C9 H+ m& U$ s, `7 D8 h5 ]8 E<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>2 T" N0 _ Z; z( h& U/ A. j
<P >(一)流水对<p></p></P>6 h0 H; C1 q _3 V
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
# C- s3 j5 H2 X! S Y; S% B1 T# `<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>7 d; M9 o, r; b. E( k
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
, J, x4 Z& u3 c<P >(二)借对<p></p></P>
1 g i7 Z1 N5 p- P1 l2 [* Q<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>. D, o* L) C& j- P3 i7 {
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>) t4 m4 L6 U0 A( ~2 }8 y2 g
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
% c& V' K" m3 f7 @0 J<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
+ J! D G, W2 p9 Y. ^9 n: t7 a<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
, u8 v, b1 B) W8 I; N$ q5 p: g<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>. ]8 ~8 f! V6 J' U$ p
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>, T4 k' X" T3 k. Q/ C
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>' J# j5 d4 |# Z. d/ }
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
; F" `8 @( o1 V: n<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
7 D; e Q! G6 D: H h1 W<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>0 w1 o8 B3 V% ?( |- A; P
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>! f+ f+ R( E4 H9 {7 E4 V% [6 z; J, t# |
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>: _- j, V8 b5 l! A3 X5 P
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>6 v! `2 f: q' o w1 c2 U
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|