|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>1 \: ^6 O, D/ `) h9 S0 g
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
0 Q2 x9 y- \4 Z4 y% U0 [7 ^<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
! @- L3 }3 _% @: {& _) f9 X<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
7 k) g8 [* h4 f<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
' B% F# `+ l% n, n, h. C<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>2 N3 n/ O4 w" g
<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>4 G9 c. O" c! l5 q4 b1 F* ~% Z; s* N
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
: l c4 E, @$ A6 j; ~<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
4 T3 S; D1 p) u. V: y7 X: y0 n& S<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>% F$ W# j% H3 l$ v2 W: D t- Z2 c- {
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>7 {: }3 N/ c# I! ] r5 d3 W: @
<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P># J7 o, ?8 E; E+ @
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
' O! w6 H' }! l0 Q0 w! p- Z" u<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
?2 Q: u% g9 t2 Z$ I( g1 J<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
2 x) U. z4 l5 S1 Q<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>. W/ |* g$ [$ W6 c, U
<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
& M+ R* B6 |9 Y4 @' u, _: T9 J0 l<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
" Z8 L5 e4 N4 n<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
" P. [4 F$ h$ E5 {4 u( P, S" t J4 Z<P >(一)流水对<p></p></P>6 @; y1 v( C/ z5 _
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>6 _. S8 e8 f9 R1 J
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>: ^3 V' k# b1 D4 q0 j
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>' O& W5 F2 B3 ]% `+ {4 k: T
<P >(二)借对<p></p></P>
. ]. ?: B1 r, K' J1 t1 o<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
/ [8 I7 {) P+ i<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
" J6 m C2 O9 Q* z<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
6 h, o0 K3 n. q$ a<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>" ~% A+ |% a! b4 n% [% v" h
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>* }+ F( C* r6 U
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>, a; Q) j0 m6 I L
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
. d5 T# m3 B0 D7 w6 z0 \) q6 M* S9 t<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
2 y' [8 P5 ~" S, a N3 t7 y5 K9 V0 W<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
4 H2 t. Q X# O6 q8 o4 H, d<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
% O. g' V; O9 r! i$ r0 a* ]<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P># m5 X( [7 [3 G/ U. F4 b* I v
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>6 Q* T5 K& M: t' U8 G0 h( M
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
/ f- m+ Y. _: M4 N<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
% X; q* I2 Y \+ a9 U1 T. E! v) X6 b/ y<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|