|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>
0 R; k" \: ]7 [ N<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
" Q7 ], M$ G% r% T<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>) R; D, _+ S+ T, c1 q" u' o
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
4 q7 {, h {1 `6 b% ?$ O<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>1 P8 @: ^- [( l; O- k1 {# M& Z
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
- E/ {/ r V! d6 c" p<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P># @" q& F5 j2 m
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
+ k' T* g+ R8 z+ ^) ~0 z# A<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>, y3 |. {9 n/ T" C2 }
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>. S; z( ?% V% G8 k. F- _
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>' [$ V/ K8 |0 M! v
<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>- |- q! C5 U! x, `/ i) w4 l" C2 Z
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
- m' x6 c8 o. `! Y( U% Y# v<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>: G1 M8 Q [. V4 a! P6 p
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>! G$ E* T$ t3 o( L, y7 ~
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>" y6 f) S8 y4 y# W$ e9 @7 c
<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
Q8 j" q3 _" Y) U& a9 r<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>
) ?; H# A8 G* O9 q3 ^# v<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>* l# l0 b# s/ n8 Z* F
<P >(一)流水对<p></p></P>
6 }. a, c+ j% Y/ r! V<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>; s2 f. j8 Y* W! e+ V, s
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
# q- f) c. y, z3 j<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
! j; c1 d0 f" j+ \- ~2 d3 X. _! r<P >(二)借对<p></p></P>: j8 O1 j/ `' u9 i) j
<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>% E0 V( I$ Y' c3 {8 f
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>/ I |; y9 J9 J' _) d. m2 D
<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>
9 l: }2 N6 A' n7 y# h<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
: k* q$ x/ H2 S<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>. l: }. g/ |9 O3 }
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>8 R, p! u$ h- u; V
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>* l/ S7 b+ C. ]9 v, ] h
<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
! {6 X( T' R6 x4 V<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>; F5 K+ ^$ g4 w; N& J7 O& K& p! d' }
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>' G% f& r0 y' g3 E, ^% q. b. R/ B( d
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P># s8 B6 {& z* z! \
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 I$ @0 y8 G. W0 W0 ~# T<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
2 k) l2 V' Z+ d _7 {. g8 j: i<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>; p* }' [" Z# K/ y$ _7 S! b
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|