找回密码
 注册
搜索
热搜: 活动 交友 discuz
查看: 2684|回复: 0

[原创]近体诗常识补充(定义、押韵、对仗)

[复制链接]
发表于 2006-5-16 23:21:05 | 显示全部楼层 |阅读模式
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>! X2 |" T, ^5 s8 v
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
" z: U7 A, Y; N/ g<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P># Y& D1 w2 I) d8 P( v# U+ u
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>2 `2 J' j# F/ M2 K
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
6 _. d6 s# c3 |$ A<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
1 L; [) |% y2 j: W; _+ I<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>
; ?( b* J: D, j) N! W9 r<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>! s+ V, f: x& x$ R0 W! a# G; J) z
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>4 i3 w+ R" C4 @7 c  u
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>
- w9 P4 O. O. `  [% t; m- N<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
( B' E" `; @& W# @& c* W/ D<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>
2 h. O! N) x: g6 A$ e' `, ^3 c) a<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
$ k, {9 s" |8 W9 C- p" ~0 {7 d<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>0 }: M# ?. {5 ?
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
; {7 R* r. m' ?/ J. `<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
" f1 m/ Z" B, g<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>
8 T3 Y9 r0 I, }4 R  }' R! R<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>5 Y! M4 P) l6 O7 L" w. ^
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>! p( _) X2 Y4 _/ z6 ^
<P >(一)流水对<p></p></P>1 R7 L8 v# {+ c; I* Y1 s
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>; w& g7 W; L" _
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>$ w8 B1 w% H5 E6 o! d! A
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>
$ p. E! ]/ F/ k% l/ E$ i<P >(二)借对<p></p></P>
* T7 A' A2 W6 _# _4 {' \6 [<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
$ |2 A+ Q% c0 G, b4 e<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
$ o; `  h4 V( L$ l7 O& B  C<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>2 O! n/ S+ H  Z
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
: [8 K  U( f# i) x<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
6 `$ H8 n% ^, M* J. |<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
* r+ z1 N$ s+ c7 O<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
4 J' e  E% ^& U<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
* H. Z' \2 H, L; t/ [<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>& f7 w4 z1 y6 ^
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
5 R3 p0 w0 l: w! m" o# r! ^5 s<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>/ M/ c2 `; n2 y3 h  u
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
0 z/ |; l6 n' u; G1 z; L<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
/ ]( u$ w; q; V, |% _" t<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
( C# U1 i' G1 [( @' P* \<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
您需要登录后才可以回帖 登录 | 注册

本版积分规则

小黑屋|手机版|Archiver|月海 ( 沪ICP备05001843号 )

GMT+8, 2026-2-27 15:18

Powered by Discuz! X3.5

© 2001-2026 Discuz! Team.

快速回复 返回顶部 返回列表