|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>
; B3 l& j4 F$ n7 Z<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>8 y- \, z' q& B9 [# v% d8 X4 s
<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>
8 A! C; d& z- o<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>- m/ P6 `2 M) Y/ x3 y
<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>9 e5 j( y2 |- `+ r
<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
3 Q% p8 U9 o5 l1 `<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>$ }0 |7 r; [: `3 P( H5 Z
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> M+ P& V" Y' m$ [, H9 ~! ]
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>3 ~. A, a, E* H! W; H* u
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>7 v) f9 [4 ?" V0 A' m, b* V
<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>
4 }. J3 K1 k9 D3 G8 l" M! i5 I<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>
, v- y! r! _" ^) ~3 @0 k8 i<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P>
3 [6 h. t) u$ g; T0 E: _& \$ i<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>9 z" [$ U/ b* N/ ^5 Y/ }( d
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
& k6 K% X* W8 b8 H3 v( \<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>2 N; G4 w8 Z+ l6 Z, K( U6 a
<P >三、近体诗的对仗<p></p></P>( c h5 E' x0 @0 }/ R
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>: r& o5 n- l" |% \( P. c
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>
' I# L2 X s# \<P >(一)流水对<p></p></P>1 f5 q3 K. k) v
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>
4 V0 d4 J" Z6 a& f1 ]<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>- }) D' s7 p. O `5 u3 J
<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>' K. d. _: @; r, Q3 U0 }
<P >(二)借对<p></p></P>
& Q5 ~0 k/ W. S1 _) r- W<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>/ l2 i; V. @- u- q/ k B
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
/ H/ N0 k |' ]6 A8 [# m8 W7 L<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>5 t+ z3 O( k! ]3 K
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>! A0 o m& C5 A+ @) N
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>, ]: |# i" D7 }8 Q
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>- J0 H+ x" l+ F q) t" j
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
$ G0 ?* O; @3 O<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>
1 B" X/ s" ? e$ p( \! d9 b<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>8 w+ y& N/ a9 T: g- O5 P2 ^
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>
6 ?/ |, R- x$ Z: z. r; s<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>% O7 ]% ?) y4 ~! c
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>$ |/ E, f8 S6 C/ H* \
<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P>
' W5 l- X( x' i/ Q9 c. u<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>9 ]' n% _% l% r. L8 [. {
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|