|
|
<P><FONT size=3>古代汉语中分为平、上、去、入四声,而现代汉语则由阴平、阳平、上声、去声构成,因此从古代到现代语音变化可概括为八个字:平分阴阳,入派三声(入声合入到平、上、去三声中)。即我们现在说的普通话里已经没有入声(但是有些方言里还保留有部分入声)。古人作诗讲究平仄,如果以现代汉语来看,阴平、阳平属于平声,上声、去声属于仄声,现在普通话里不存在的入声也属于仄声。这样就会出现一个问题,即现代汉语中的阴平、阳平中的一些字,虽然在今天看属于平声,但是如果它们是由古代汉语中的入声转化来的,那么在古代就应该归入仄声,而非平声。</FONT></P># V: T. B0 S, K
<P><FONT size=3>下面的表列出了一些常用字,它们今读阴平、阳平,但在中古时期却是入声字。同时需要补充的是,鼻音韵尾(<FONT face="Times New Roman">n</FONT>、<FONT face="Times New Roman">ng</FONT>)的平声字在这里查不到,就是说不必再从表中查找,可直接认为是平声。</FONT></P>+ g' U! ~5 D% b, s C! j# M* G( _
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"></FONT></FONT>
: H) A& b! E! U# ^( Y: a<P>4 h/ \# P2 h$ }1 J
<P><FONT size=3> B:八捌,拔跋魃,白,薄雹,逼,荸,瘪鳖憋蹩,别,亳孛勃渤脖钹舶伯铂魄(落魄)柏(柏林)泊箔博搏踣拨剥;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>6 Q0 t! b: c8 L. P1 v4 W
<P><FONT size=3> C:擦,插锸,察,拆,吃,出,戳,撮;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>4 j: `" `- m% w
<P><FONT size=3> D:答搭,达鞑耷褡妲怛靼,纛,得德,滴,迪的籴镝嫡狄逖荻涤敌笛,跌,谍蝶牒喋蹀碟迭叠垤,督,毒笃独髑读犊黩渎椟,咄掇,度(揣度)铎夺;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
[& @! T3 F# O, a<P><FONT size=3> E:额;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
3 G: \8 N: B( H9 M) _! ~! L. j<P><FONT size=3> F:发,罚乏伐筏阀,佛,缚(缚药),服伏袱弗拂福幅蝠;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
, a$ {5 ?4 z& K* e<P><FONT size=3> G:割胳格咯骼阁搁疙鸽革鬲隔<FONT face="Times New Roman">[</FONT>木鬲<FONT face="Times New Roman">]</FONT>膈嗝,刮聒,郭,国蝈虢;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
& f- R; g. d4 o7 w' L( |4 Y<P><FONT size=3> H:哈,蛤(蛤蟆),喝,合盒盍曷涸翮核劾鹘纥,黑嘿,忽惚,滑猾,豁,活;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P># H" Z- H& Y& D
<P><FONT size=3> J:疾迹积激击唧缉绩,及汲极级圾急蒺嫉辑集给藉籍脊鲫棘即姞殛亟戢,夹浃,铗颊,截桀杰竭碣揭捷睫婕洁颉结拮鲒接节疖劫孑,掬鞠,菊桔局跼,绝掘崛倔撅厥橛镢蹶蕨獗决诀抉角(角色)桷觉谲爵噱攫;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
, F' k7 ~5 y4 l. O7 s<P><FONT size=3> K:嗑瞌颏壳咳,哭窟;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>. E$ k* H x. a$ _% t" C
<P><FONT size=3> L:拉邋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>' \+ [6 z, D: K d4 A# l
<P><FONT size=3> P:拍,劈,撇,泼,扑,仆璞瀑;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
; p4 u8 i* o; G$ B$ l' y<P><FONT size=3> Q:七染漆戚,掐,曲,缺阙;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>' U3 o `& H/ k( ^. h4 y
<P><FONT size=3> S:塞,杀刹铩煞,勺芍杓,舌折,失湿虱,十拾石食蚀实什识,叔,孰熟塾赎淑秫,刷,说,俗,缩;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
5 r( p P) ]# U- r# x$ p$ \, Z<P><FONT size=3> T:踏(踏实)塌遢,踢剔,贴帖,突凸秃,托脱;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
+ M1 z! E+ N: c: P<P><FONT size=3> W:挖,屋;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>
& l+ Z$ s& S% G- F3 T B5 u& C<P><FONT size=3> X:膝昔惜吸息熄媳析淅晰悉锡夕汐,习席袭隰檄,侠狭峡匣狎辖瞎黠,挟叶(叶韵)胁协歇蝎,薛,学穴削;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P>6 y4 v+ I& f" n9 p: k" A
<P><FONT size=3> Y:鸭押,一壹揖,约曰;<FONT face="Times New Roman"> </FONT></FONT></P> u- o/ N( x4 v4 i( e/ H4 P
<P><FONT size=3> Z:杂匝鉔,凿,则责帻箦泽择,贼,炸(油炸)铡闸轧(轧钢)扎札,摘,宅翟,着(着急),蛰螫折哲蜇摺辄辙,只(一只)织汁,直值植殖侄执职踯,粥,轴妯,逐烛竹筑竺,卓桌捉拙,琢啄灼酌茁浊斫濯</FONT></P> [6 P) g* c/ ], l) F$ M
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">& B5 [2 }0 l6 ?8 j
<P></FONT></FONT>
# j4 w" t! x7 P9 w4 \& ?<P>
0 X4 t0 ^% H1 U2 x) x<P><FONT size=3>以上引自</FONT></P>
9 U5 b/ O/ \. q9 g9 {<P><a href="http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm" target="_blank" ><FONT face="Times New Roman" size=3>http://www.zhgc.com/ylzs/D05%BB%EC%C8%EB%C6%D5%CD%A8%BB%B0%C6%BD%C9%F9%D6%D0%B5%C4%C8%EB%C9%F9%D7%D6%B1%ED.htm</FONT></A></P>7 ^$ ^1 g% J3 a6 q6 X. a- w/ {
<P><FONT size=3>是介绍楹联知识的网页,其中部分摘自余德泉的《对联通》一书。我手头有王力主编的《古代汉语》的附录中的《中古常用入声字今读阴平、阳平字表》,可惜本人不会五笔,打这些字出来恐怕难度太大,只好大致引用了一下,以后会对以上的引用做修改补充。</FONT></P>
$ Y$ x4 |& @, w& Q! i<P><FONT size=3>下面以诗为例略加解释。</FONT></P>
% e7 Y( T! j7 L$ I9 z/ B. m9 L<P><FONT size=3>上联<FONT face="Times New Roman"> 1 </FONT>白日依山尽,<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>
- o \5 k, G% G/ V+ y) [/ P9 F<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 2 </FONT>黄河入海流。―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-</FONT></P>! O7 e0 A6 f" Z/ z i
<P><FONT size=3>下联<FONT face="Times New Roman"> 3 </FONT>欲穷千里目,<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT></FONT></P>
0 H7 m7 N6 h, p3 a( l# Y<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman"> 4 </FONT>更上一层楼。<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-</FONT></P> s. ]* Y: M% U7 r9 B: J, ^
<P><FONT size=3>我们先根据上表标出这首诗的平仄。对于第一句来说,“白”字读阳平,因此需要我们的特殊注意,上表中有出现,说明在古代“白”读入声,此处应标仄声。“依”、“山”读阴平,但是上表中没有出现,因此仍然标平声。“日”和“尽”不属于阴平、阳平,因此不必查表,直接标仄声就可以了。其实对于以鼻音做韵尾的“山”来说,也不必查表,可直接认为是平声。其余三句同理。</FONT></P>
& [) }; O, {% S+ \<P><FONT size=3>下面是我所要讲的<FONT color=#e61a1a>重点</FONT>之处了,第一点提到的平仄,指每句的第二、四两字,其余字则没有这些限制。第三点请看括号中说明。此处还是主要以这首五言诗为例,对于七言诗来说,以下几点就是指每句的二、四、六三字而言了。</FONT></P>+ d% o& a S+ p4 H) v
<P><FONT size=3><FONT color=#e61a1a>第一</FONT>、从每句中来看,平仄是相间的;从每联中看,平仄是相反的,上联后句与下联前句平仄相同。前者就是说“日”与“山”,“河”与“海”,“穷”与“里”,“上”与“层”,平仄要交错,不能相同。后者是说上联中前句“日”和“山”与后句“河”和“海”平仄正好相反,下联也是如此,而上联后句(诗的第二句)中的“河”和“海”与下联前句(诗的第三句)中的“穷”和“里”平仄则相同。</FONT></P>/ t0 I2 r' x; F. t# i. R d
<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、每句句末不能出现连续的三个平声。这一点也可说成五言仄起平收句、七言平起平收句倒数第三字非仄不可。如</FONT></P>% n* a, @, ?" J' A
<P><FONT size=3>更上一层楼<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT> -<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
$ o, R- }2 V5 T4 ]1 W: Z. \6 I7 {/ H<P><FONT size=3>更上三层楼<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>― ― ― 错误</FONT></P>
- e; ?1 A3 h2 `# U0 k4 {3 b% J1 B<P><FONT size=3>轻舟已过万重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
/ d- |& s' o' d* z<P><FONT size=3>轻舟已过千重山<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>+ f! L# P3 {0 q& {
<P><FONT size=3><FONT color=#ee1111>第三</FONT>、五言诗中的平起平收句(第二字为平,末字为平),七言诗中的仄起平收句(第二字为仄,末字为平)中第一、三或第一、三、五字中必须有一个平声,否则就是“孤平”。如</FONT></P>
% r h# i& ~2 j; U0 @' p<P><FONT size=3>黄河入海流<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>8 ?- F% b k! V+ i* j0 X7 Q
<P><FONT size=3>大河入海流<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>3 S u Q. V* Z
<P><FONT size=3>千里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
: i- c& \2 l: n" A5 x8 r# F<P><FONT size=3>万里江陵一日还<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>正确</FONT></P>
* \+ m: X z+ V4 H# c" w" |<P><FONT size=3>万里武昌一日还<FONT face="Times New Roman"> | | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> </FONT>错误</FONT></P>) s! r9 I' s* u% j: V# U# F
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">. O8 G, F0 Y H. A
<P></FONT></FONT>
G8 [) n4 g H8 f# q6 _' Z# `8 L<P># w! n7 `0 R5 {- h3 f0 E* Y2 W- j
<P><FONT size=3>————————————————————————</FONT></P>% C6 q4 K P/ @
<P>
3 U3 z: c0 r' s0 B0 v* z<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
2 o7 q) A9 W8 v) v2 o0 b3 }
' F9 F/ {0 s; r! T" J3 q+ d; `5 d1 n6 q5 c& W [
9 B# |5 _6 q# U9 h<P><FONT size=3></FONT>: U! F$ C: b; n
<P>3 X% _1 W( G# Q& {: e1 f' R. t$ Z* D
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
8 C' `+ z* P, ?: ~$ e<P><FONT size=3>下面再补充新的内容:</FONT></P>% L# K" G1 ]9 a4 d; S$ [' C
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、古代有的字有多个读音,如“探”既可读成现在的去声,也可读成阴平;“玩”可读成阳平和去声;“看”可读成去声和阴平。</FONT></P> X" M. R- e$ {
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、现代轻声之类古读本调,如“着”、“了”、“过”。</FONT></P>
( b9 E5 P: |: M8 m) k. N" r<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、变调之类按本调处理,如“野火烧不尽”中“不”应读成去声而不是按变调读成阳平。</FONT></P>/ U: g. B9 q: P1 k) P$ [; K! q" B
<P>4 K7 C& c1 R& E c
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
* C" ]% E. v) r, z<P>
. V! K* {% w i2 D% o<P>
' c" @% {! W9 M( F0 K' t<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>- K# F* R; r! S! A
<P>; n+ N, v& c( [/ _6 Z+ n: P
<P><FONT size=3>下面介绍一种特殊的规则——<FONT color=#f70909>变格</FONT>(也叫<FONT color=#f70909>拗-救</FONT>)</FONT></P>& b4 ?3 s9 @+ l$ }# c
<P>% `! G5 \3 ~1 Q# ?# A
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>. l5 d L$ D- F) T% e) G/ X
<P>
; v; |9 v! S+ _3 y1 |" t<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第一</FONT>、句中的拗救。</FONT></P>/ e+ v; N; |' \% H9 k
<P>
1 E4 G& P0 ~, A6 }2 W# d<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
9 B, [% E* ]. X- I/ P3 H; Z+ |, e<P>
E# C& [* T* m<P><FONT size=3>无为在歧路,儿女共沾巾。</FONT></P>
- [3 t* k M+ M<P><FONT size=3>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>
7 |: ~1 i5 _1 d0 r<P><FONT size=3>“无为在歧路”中平仄不符合前面介绍的规则,但是属于一种常见的变格,即用第三个字的仄声补救第四个字的平声(差不多相当于这样一看就把“歧”当成仄声了)</FONT></P> y' N( |; D6 |5 i1 i1 G& \+ K
<P><FONT size=3>同样的还有</FONT></P>7 m3 m1 \) p- o3 g
<P><FONT size=3>回看射雕处,千里暮云平。</FONT></P>2 k; Z# V6 ] b- s* a. p( h) L/ }
<P><FONT size=3>其中需要注意的是“看”要读成阴平而不是去声。(不懂的罚看前面的内容)</FONT></P>4 h/ \% k l4 L6 C
<P>
* i# j' R9 l' ?<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>+ Z: V' x# W! M$ ]
<P>8 J1 p5 K B* e- T- S( @. Q
<P><FONT size=3>千载琵琶作胡语,分明怨恨曲中论。</FONT></P>1 r g1 ?- [ Z" n
<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>――<FONT face="Times New Roman">| </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> |</FONT></FONT></P>9 L% r# S. R4 K! k5 G
<P><FONT size=3>“千载琵琶作胡语”中第二、四、六三字也不符合规则,但也是常用变格,这回用第五个字“作”(仄声)来补救。</FONT></P>7 X: D) w3 O9 x* F4 q
<P>
7 J) K$ N1 A3 g0 S. H<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>
' n! H: ?% }* L5 g/ |<P>
1 V& r @/ J( E+ k# l<P><FONT size=3><FONT color=#f70909>第二</FONT>、出句拗,对句救</FONT></P>3 Z# q' a2 S0 P( O3 S* a7 r
<P>2 Y/ a0 E" }. W% F& h
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>9 D0 O: k8 F5 ?2 U# x( P9 c
<P>
a9 g' b# ~4 S! y3 s<P><FONT size=3>野火烧不尽,春风吹又生。</FONT></P>' s! j7 T0 \. v. q' [
<P><FONT size=3><FONT face="Times New Roman">| |</FONT>-<FONT face="Times New Roman"> | | </FONT>―――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>-</FONT></P>) h- @0 _2 o9 ?8 W/ x
<P><FONT size=3>第一句第四字“不”用下一句第三字“吹”补救。</FONT></P>" s2 M S( f( g& }, Y
<P><FONT size=3>一身报国有万死,双鬓向人无再青。</FONT></P>
: B" t' t. r8 y. z4 ~6 T<P><FONT size=3>―<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―<FONT face="Times New Roman">| | | | </FONT>―<FONT face="Times New Roman"> | |</FONT>――<FONT face="Times New Roman"> | </FONT>―</FONT></P>
0 ?) u3 A: O- J% I( B A& q3 N<P><FONT size=3>第一句第六字“万”用下一句第五字“无”补救。</FONT></P>+ }# P3 M a0 D) r! w+ {0 X2 h5 @
<P><FONT size=3></FONT></P>
' G" ^4 g F7 a* T* T/ a( B<P><FONT size=3></FONT></P>
3 q I2 {( _- P<P><FONT size=3>变格因为唐代许多诗人都用,因此就成了正确用法了,而且这样用还会显得专业^_^</FONT>
( T" C; y6 L; q* ] E. G6 j<P>. k; D: R4 _" i" J
<P><FONT face="Times New Roman" size=3></FONT></P>& F. v" ~( f8 n; p G8 z# ]
: A6 j+ c U0 O: d
4 A& _ K9 C B$ G& A[此贴子已经被作者于2006-5-16 23:17:14编辑过] ; a& u5 |0 i! ~3 E% P
|
|