|
|
<P >一、关于近体诗的定义<p></p></P>0 t$ K" |' c- i
<P >古体诗:唐代以后指区别于近体诗的一种诗体。这种诗体形成于汉魏六朝,有四言、五言、六言、七言、杂言诸种形式,句数没有限制,各句的字数也可以不齐,平仄和用韵都比较自由。也叫古诗或古风。<p></p></P>
8 ?5 |; t' P5 k1 _5 G* s8 t6 E<P >近体诗:唐代形成的律诗和绝句的通称(区别于古体诗),句数、字数和平仄、用韵等都有比较严格的规定。<p></p></P>& n3 K! }$ ?: w6 R0 H
<P >律诗:近体诗的一种,格律严密,故名。起源于南北朝,成熟于唐初。以八句为定格,分五言、七言两体,简称五律、七律。<p></p></P>
) V( C3 Z9 v3 S& ?3 C7 [ W9 M<P >排律:律诗的一种,又叫长律。就律诗定格加以铺排延长,故名。每首至少十句,有多至两百句以上者。分五言<FONT face="Times New Roman">-</FONT>七言。除句数外,其他方面与律诗相同。<p></p></P>
8 W% t5 _( N: e5 V( Y5 b8 \<P >绝句:也叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>截句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>、<FONT face="Times New Roman">“</FONT>断句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>。狭义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>指近体诗的一种,每首四句,分五言、七言两类。<p></p></P>
2 q- ?+ G/ U7 D- w R<P >广义的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>绝句<FONT face="Times New Roman">”</FONT>包括<FONT face="Times New Roman">“</FONT>古绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>和<FONT face="Times New Roman">“</FONT>律绝<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,前者属于古体诗的范畴,后者属于近体诗的范畴。<p></p></P>. K" K: l- i$ y7 a$ ?* \1 c; d H
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
$ g+ d; _! Z& H; a2 h" v; J: t& P<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>2 Z$ Z5 ^" X( G- E: p* z
<P >二、近体诗的押韵<p></p></P>
/ u# r O! j5 Z$ g$ T+ {: ~<P ><FONT face="Times New Roman">1</FONT>、押平声韵<p></p></P>7 j* G( \; d1 U
<P ><FONT face="Times New Roman">2</FONT>、句尾押韵,偶句押韵,首句可押韵也可不押韵(首句最后一字如果押韵就为平声,不押韵就为仄声,三、五、七句最后一字为仄)。<p></p></P>) w' J! m W/ {! \# |0 r- E
<P ><FONT face="Times New Roman">3</FONT>、一韵到底,不能换韵。<p></p></P># E; j9 P1 f$ P) k2 s
<P ><FONT face="Times New Roman">4</FONT>、不出韵(这指的是“平水韵”,有兴趣的请参考王力《古代汉语》,第四册,附录二,“诗韵常用字表”,清代周兆基《佩文诗韵释要》。)<p></p></P>
, [6 J1 Y7 C; I5 O1 M$ c9 }" O5 h5 J<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>: b/ V1 r! S( W) ?: q0 L. F
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>; C9 l+ a& ^3 j
<P >三、近体诗的对仗<p></p></P> m/ V7 w5 m l2 ]. h/ l/ b
<P >七言律诗和五、七言排律,除首联、尾联以外,各联都要求对仗;五、七言绝句(律绝),可对可不对。<p></p></P>: A! F4 e3 K7 F, s U
<P >关于近体诗对仗问题,下面讨论几个较为特殊的情况。<p></p></P>- {% V' x: G4 a) K. K
<P >(一)流水对<p></p></P>& I; `; Q7 q, |( M
<P >又叫<FONT face="Times New Roman">“</FONT>串对<FONT face="Times New Roman">”——</FONT>上下联相串成对,表示承接、条件、因果等关系,。这种对仗顺势而下,有如流水,故名。例如:<p></p></P>8 n6 F l% A! f$ T; g$ \7 {' f! y
<P >欲穷千里目,更上一层楼。<p></p></P>
2 Z6 ^- d5 ~8 @* P& X2 N& [<P >即从巴峡穿巫峡,便下襄阳向洛阳。<p></p></P>- z5 D/ M. Z7 B- I' o& w" e' N
<P >(二)借对<p></p></P>
4 X! _/ ~ @$ G4 I<P ><FONT face="Times New Roman">1.</FONT>利用多义的现象构成对仗<FONT face="Times New Roman">——</FONT>多义之字,在句中用的本是甲义,但同时借用其乙义来与另一字相对。例如:<p></p></P>
6 Y7 m& g; ]: y; G) m& I4 S& s- [<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
8 _1 W o+ D" @( K a% T: Z1 G<P >酒中堪累月,身外即浮云。(杜审言《秋夜宴临津郑明府宅》)<p></p></P>! i3 D/ u0 k; j0 z- ^
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,从句义上看,应是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>年月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,这里又借用为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>日月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>月<FONT face="Times New Roman">”</FONT>与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>云<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
1 N/ S) D6 I; I<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>2 \/ d+ Z! I: A$ F1 @) Q
<P >酒债寻常行处有,人生七十古来稀。(杜甫《曲江》)<p></p></P>
/ o% B6 H! ~$ W* D/ Z4 u<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>寻常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>通常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之意,这里又借用<FONT face="Times New Roman">“</FONT>八尺为寻,倍寻为常<FONT face="Times New Roman">”</FONT>之义,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>七十<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>
* V3 {9 ^( M: ]" I/ p<P ><FONT face="Times New Roman">2.</FONT>借音构成对仗。例如:<p></p></P>: v' K; O5 w2 C
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>% @5 N5 P0 }& h3 u" _- p/ i" K
<P >事直皇天在,归迟白发生。<FONT face="Times New Roman">( </FONT>刘长卿《新安奉送穆谕德》<FONT face="Times New Roman">)<p></p></FONT></P>: }$ @: ^' @/ v4 R5 o
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇天<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>皇<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>黄<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<p></p></P>+ [7 Y: k' g/ N7 B
<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P>
S" o! |8 {5 T! @<P >山入白楼沙苑暮,潮生沧海野塘春。(元稹《寄乐天》)<p></p></P># s+ T: M6 k2 f2 s: a, J5 ?# G
<P ><FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>字,用的是<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧海<FONT face="Times New Roman">”</FONT>的<FONT face="Times New Roman">“</FONT>沧<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,又借为<FONT face="Times New Roman">“</FONT>苍<FONT face="Times New Roman">”</FONT>,与<FONT face="Times New Roman">“</FONT>白<FONT face="Times New Roman">”</FONT>相对。<FONT face="Times New Roman"> <p></p></FONT></P>
; W8 z' A1 I! x<P ><p><FONT face="Times New Roman"> </FONT></p></P> |
|